ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ | 3 ਫਰਵਰੀ, 2026
ਸੰਸਦ ਦੇ ਬਜਟ ਇਜਲਾਸ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਦਿਨ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਿਆਸੀ ਟਕਰਾਅ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਬਕਾ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਐੱਮ.ਐੱਮ. ਨਰਵਾਣੇ ਦੀ ਅਣਛਪੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ 'ਫੋਰ ਸਟਾਰਜ਼ ਆਫ ਡੈਸਟਿਨੀ' (Four Stars of Destiny) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਵਿਵਾਦ ਅੱਜ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਿਖਰਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹੰਗਾਮੇ ਅਤੇ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ 8 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਂਸਦਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸੈਸ਼ਨ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲ (Suspend) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਜੜ੍ਹ: ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ 'ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼' ਖੁਲਾਸੇ
ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ (LoP) ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ 'ਤੇ ਧੰਨਵਾਦ ਮਤੇ ਦੌਰਾਨ ਬੋਲਦਿਆਂ ਇਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ (The Caravan) ਦੇ ਲੇਖ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਨਰਵਾਣੇ ਦੀ ਉਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਛਪੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।
ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਇਲਜ਼ਾਮ:
• ਚੀਨੀ ਘੁਸਪੈਠ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ 2020 ਦੇ ਲਦਾਖ ਟਕਰਾਅ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨੀ ਟੈਂਕ ਭਾਰਤੀ ਚੌਕੀਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਛੁਪਾਇਆ।
• ਫ਼ੌਜ 'ਤੇ ਦਬਾਅ: ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਨਰਲ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਅਨੁਸਾਰ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਗਵਾਈ ਵੱਲੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੇ ਸਨ।
• ਅਗਨੀਪੱਥ ਯੋਜਨਾ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਿਆਸੀ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਥੋਪੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪਲਟਵਾਰ ਅਤੇ 'ਯਾਰ' ਸ਼ਬਦ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ। ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਉਹ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਦਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਰੱਖੋ। ਅਣਛਪੀਆਂ ਅਤੇ ਅਣਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਨਾ ਕਰੋ।" ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਸਪੀਕਰ ਓਮ ਬਿਰਲਾ ਨੇ ਰਾਹੁਲ ਨੂੰ ਟੋਕਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵੱਲੋਂ ਸਪੀਕਰ ਨੂੰ 'ਯਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਰੋਸ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਸਪੀਕਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦੱਸਿਆ।
ਕੌਣ-ਕੌਣ ਹੋਏ ਮੁਅੱਤਲ?
ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਹੀਣਤਾ ਅਤੇ ਸਦਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ (Well) ਆ ਕੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਪਾੜ ਕੇ ਸੁੱਟਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ 374 ਤਹਿਤ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਮੈਂਬਰਾਂ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਈ:
• ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ: ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ (ਲੁਧਿਆਣਾ) ਅਤੇ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ)।
• ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ: ਮਾਣਿਕਮ ਟੈਗੋਰ, ਹਿਬੀ ਇਡਨ, ਡੀਨ ਕੁਰੀਆਕੋਸ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਪਾਡੋਲੇ, ਕਿਰਨ ਕੁਮਾਰ ਰੈੱਡੀ ਅਤੇ ਐੱਸ. ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਨ।
ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ: ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ
ਇਸ ਹੰਗਾਮੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਐੱਨ.ਡੀ.ਏ. ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ (US-India Trade Deal) ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ਟੈਰਿਫ ਘਟਾ ਕੇ 18% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਟਾ
ਫਿਲਹਾਲ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੱਕ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 'ਸੱਚ' ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਣਗੇ, ਜਦਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।