New Delhi: ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ Iran ਅਤੇ Israel ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਘਰਸ਼—ਦਾ ਅਸਰ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਖਾਸ ਕਰਕੇ LPG ਅਤੇ LNG ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਗੈਸ ਦੀ ਘਾਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। 

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ Essential Commodities Act ਦੇ ਤਹਿਤ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 

⚡ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਦਮ

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ:

• ਤੇਲ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੂੰ LPG ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ
• ਪੈਟਰੋਕੇਮਿਕਲ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਾਰਬਨ ਨੂੰ LPG ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ ਗਿਆ
• ਘਰੇਲੂ ਗੈਸ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਤਰਜੀਹ

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ LPG ਉਤਪਾਦਨ ਕਰੀਬ 10% ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾ ਆਵੇ। 

🏭 ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਖੇਤਰ ‘ਤੇ ਕਟੌਤੀ

ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਦਬਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਖੇਤਰ ਲਈ ਸਪਲਾਈ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਕਦਮ ਵੀ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

• ਕਈ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ਘਟਾਈ ਗਈ

• ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਤਪਾਦਨ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ

• ਗੈਸ ਅਧਾਰਿਤ ਸਟੀਲ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਨੌਬਤ ਆ ਗਈ ਹੈ 

🍽️ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਹੋਟਲ ਉਦਯੋਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ

ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ LPG ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।

Mumbai, Bengaluru, Chennai ਅਤੇ Delhi ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਟਲ ਮਾਲਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ:

• ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ LPG ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਘੱਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ
• ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਵਿੱਚ 2–8 ਦਿਨ ਦੀ ਦੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ
• ਕੁਝ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਮੀਨੂ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣੀ ਪਈ ਹੈ 

ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹੀ ਤਾਂ ਹੋਟਲ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

🔌 ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਚੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ

ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਅਣਸ਼ਚਿਤਤਾ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਵਿਕਲਪਕ ਊਰਜਾ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।

• ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਚੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਅਚਾਨਕ ਵਧ ਗਈ

• ਈ-ਕਾਮਰਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ

• ਕਈ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਨ 

🌍 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਨ

ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ Strait of Hormuz ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ 20% ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। 

ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।

📊 ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ?

ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਊਰਜਾ ਲੋੜ ਆਯਾਤ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

• ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ LPG ਦੀ ਕੁੱਲ ਖਪਤ ਲਗਭਗ 31 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਹੈ
• ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 12–13 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਹੈ
• ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਆਯਾਤ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ 

ਇਸ ਲਈ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।