ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ / ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ / ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ : 24 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ Donald Trump ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ State of the Union (SOTU) ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ – ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਜੰਗ ਰੋਕੀ ਅਤੇ “35 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਚਾਈ।”
ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ:
ਕੀ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੈਰੇਟਿਵ ਹੈ?
ਟਰੰਪ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ:
• “India and Pakistan would have had a nuclear war.”
• “Pakistan ਦੇ PM ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ 35 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਮਰ ਜਾਂਦੇ।”
• “Pakistan PM would have died without my involvement.”
• “ਮੈਂ 200% ਟੈਰਿਫ਼ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ – ਫਿਰ ਉਹ ਰੁਕ ਗਏ।”
ਇੱਥੇ ਜਿਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਉਹ ਹਨ Shehbaz Sharif।
ਇਹ ਬਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਕੀਤਾ – ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, “It’s a lie.”
⚔️ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਕੀ ਸੀ?
ਮਈ 2025 ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪਹਲਗਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਆਤੰਕੀ ਹਮਲੇ (26 ਸਿਵਿਲੀਅਨ ਮਾਰੇ ਗਏ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ “Operation Sindoor” ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਸਟਰਾਈਕ ਕੀਤੀ।
ਚਾਰ ਦਿਨ ਤਕ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਅਤੇ ਤੋਪਖਾਨਾ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਈ।
10 ਮਈ 2025 ਨੂੰ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਇਆ।
ਟਰੰਪ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਅਮਰੀਕੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਕੀ ਹੈ?
🇮🇳 ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਟੈਂਡ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ S. Jaishankar ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸ੍ਰੋਤ ਲਗਾਤਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਆਏ ਹਨ:
ਇਹ ਦੋ-ਪੱਖੀ (bilateral) ਸੰਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕੋਈ ਤੀਜਾ ਦੇਸ਼ ਮੈਡੀਏਟਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ 200% ਟੈਰਿਫ਼ ਦੀ ਧਮਕੀ ਨੂੰ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ।
🇵🇰 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਮੰਤਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ।
ਪਰ “35 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਮਰ ਜਾਂਦੇ” ਜਾਂ “PM ਮਰ ਜਾਂਦਾ” ਵਾਲੇ ਬਿਆਨ ਦੀ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਕ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਇਹ ਵੀ ਸਵਾਲ ਹੈ –
ਜੇ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਜੰਗ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ 35 ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਕਿਵੇਂ ਕੈਲਕੁਲੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ?
ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਡੌਕੂਮੈਂਟ ਜਾਂ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਰਿਪੋਰਟ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ।
📊 ਫੈਕਟ-ਚੈਕ: ਨੈਰੇਟਿਵ ਵਸ. ਹਕੀਕਤ
ਟਰੰਪ ਦਾ ਦਾਅਵਾ/ਹਕੀਕਤ
ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਜੰਗ ਤੈਅ ਸੀ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ
35 ਮਿਲੀਅਨ ਮੌਤਾਂ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਕ ਡੇਟਾ ਨਹੀਂ
200% ਟੈਰਿਫ਼ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ
PM ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਰੇ ’ਚ ਸੀ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਕ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ
🎯 ਟਰੰਪ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਰਣਨੀਤੀ?
ਟਰੰਪ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ “peace broker” ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ 10 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 8 ਜੰਗਾਂ ਖਤਮ ਕੀਤੀਆਂ।
ਇਹ ਨੈਰੇਟਿਵ ਅਮਰੀਕੀ ਘਰੇਲੂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ
“ਮੈਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ।”
ਪਰ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਰੀਅਲਿਟੀ ਕਾਫ਼ੀ ਜਟਿਲ ਹੈ।
ਇੰਡੀਆ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ।