ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 20 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026:
ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ 'ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ' ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਇੰਡੀਆ AI ਇੰਪੈਕਟ ਸਮਿੱਟ 2026 ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਨਕਸ਼ੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਿੱਟ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ, 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਮੈਟਾ, ਗੂਗਲ ਤੇ ਫ਼ੂਜਿਤਸੂ ਵਰਗੀਆਂ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸੀਈਓਜ਼ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
PM ਮੋਦੀ ਦਾ 'ਮਨਾਵ' ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ (M.A.N.A.V.)
ਉਦਘਾਟਨੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ AI ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਗਲੋਬਲ ਫਰੇਮਵਰਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ AI ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ 'ਬਲੈਕ ਬਾਕਸ' ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇੱਕ 'ਗਲਾਸ ਬਾਕਸ' ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ M.A.N.A.V. (Machine-centric to Human-centric) ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇਨਸਾਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੁਆਂਟਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼
ਸਮਿੱਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ QNu Labs ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੁਆਂਟਮ-ਸੁਰੱਖਿਅਤ AI ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫ਼ੂਜਿਤਸੂ (Fujitsu) ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ AI ਮਾਡਲ 'ਟਾਕਾਨੇ' (Takane) ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 'ਇੰਡੀਆ AI ਮਿਸ਼ਨ' ਤਹਿਤ ਸਸਤੀ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਪਾਵਰ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ (Data Sovereignty) ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸਿਆਸੀ ਘਮਾਸਾਨ: ਸ਼ਸ਼ੀ ਥਰੂਰ ਬਨਾਮ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ
ਜਿੱਥੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਅੰਬੀਸ਼ੀਅਸ ਇੰਡੀਆ' ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੱਸਿਆ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਿਆਸੀ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਸੁਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸਮਿੱਟ ਨੂੰ "ਡਿਸਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ਡ ਪੀਆਰ ਸਪੈਕਟੇਕਲ" (ਗ਼ੈਰ-ਸੰਗਠਿਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਤਮਾਸ਼ਾ) ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 'ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ' ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਚੀਨੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਕਥਿਤ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਹੀ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਸ਼ਸ਼ੀ ਥਰੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਰਾਏ ਰੱਖਦਿਆਂ ਸਮਿੱਟ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ-ਮੋਟੀਆਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਖਾਮੀਆਂ ਹੋਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸਮਿੱਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਿੱਲਤ, ਲੰਬੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ। ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 'ਸ਼ਰਟਲੈੱਸ' ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।