ਓਟਾਵਾ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ:
ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਰਦ ਹੇਠ ਦੱਬੇ ਭਾਰਤ-ਕੈਨੇਡਾ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਬੇੜੀ ਹੁਣ ਮੁੜ ਪੱਤਣ ਲੱਗਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ‘ਕੂਟਨੀਤਕ ਪਾਲ਼ੇ’ ਦੀ ਰੁੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ (NSA) ਅਜੀਤ ਡੋਵਾਲ ਦੀ ਓਟਾਵਾ ਫੇਰੀ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸ਼ਮ੍ਹਾਂ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਠੰਢੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਈ ਇਸ ਗੁਪਤ ਤੇ ਅਹਿਮ ਮੀਟਿੰਗ ਨੇ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੌਮੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੁਣ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ‘ਗਿਲੇ-ਸ਼ਿਕਵੇ’ ਛੱਡ ਕੇ ਅਮਲੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ‘ਸਾਂਝੇ ਪੈਰ’ ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ
ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਪੱਖ ‘ਸਾਂਝਾ ਕਾਰਜ-ਯੋਜਨਾ’ (Shared Workplan) ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਹੁਣ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਾਇਜ਼ਨ ਅਫ਼ਸਰ’ (Security Liaison Officers) ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਕੋਈ ਮਹਿਜ਼ ਅਹੁਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਤੇ ਤੇਜ਼-ਤਰਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਕੜੀ ਬਣਨਗੇ, ਜੋ ਕੱਟੜਵਾਦ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਫੜਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋਣਗੇ।
ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਦਰਿਆ ਤੇ ਸਾਈਬਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਆਸਤ ਤੱਕ ਮਹਿਦੂਦ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ‘ਫੈਂਟਾਨਿਲ’ (Fentanyl) ਵਰਗੇ ਮਾਰੂ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਕਜੁੱਟਤਾ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਇਕ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਘੜਨ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣੀ ਹੈ। ਡੋਵਾਲ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਮਰੁਤਬਾ ਨੈਥਾਲੀ ਡਰੂਇਨ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ‘ਡਿਜੀਟਲ ਸਰਹੱਦਾਂ’ ਦੀ ਰਾਖੀ ਓਨੀ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜਿੰਨੀ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ।
ਕੱਟੜਵਾਦ ਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ’ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ
ਭਾਰਤ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਂਗ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਭਾਰਤ-ਵਿਰੋਧੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਠਾਇਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਰਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਹਿੰਸਕ ਕੱਟੜਵਾਦ ਲਈ ਵਰਤਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਵੀ ‘ਸਾਂਝੀ ਚੀਰ-ਫਾੜ’ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ।
ਨੁਕਤਾ-ਏ-ਨਜ਼ਰ:
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਿਲਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵੀ ਭਾਰਤ ਫੇਰੀ ਲਈ ‘ਜ਼ਮੀਨ ਤਿਆਰ’ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ’ਤੇ ਇਹ ਚਾਲ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ‘ਮਾਤ’ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ‘ਸਹਿਯੋਗ’ ਦੀ ਇਬਾਰਤ ਲਿਖ ਸਕਦੀ ਹੈ।