ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਕ ਇਡੀਓਪੈਥਿਕ ਪਲਮੋਨਰੀ ਫਾਈਬਰੋਸਿਸ (ਆਈਪੀਐਫ) ਦੇ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਆਈਪੀਐਫ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ, ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਘਾਤਕ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਾਗ਼ (ਫਾਈਬਰੋਸਿਸ) ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਆਮ ਦੋਹਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਰੂਪ ਮਿਲ ਕੇ ਆਈਪੀਐਫ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਟੈਲੋਮੇਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਰੂਪ ਬਿਮਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਟੈਲੋਮੇਰ-ਸਬੰਧਤ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਕੋਰ ਲਗਭਗ 13 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜੋਖਮ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ।
ਆਈਪੀਐਫ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਘਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਲਗਾਤਾਰ ਖੰਘ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਜੀਨ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਜੈਨੇਟਿਕ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਟੈਲੋਮੇਰ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ’ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਛੋਟੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਰਗੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਟੈਲੋਮੇਰ ਲੰਬਾਈ ਅਧਾਰਿਤ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਕੋਰ ਆਈਪੀਐਫ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੋਖਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਜੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ।
ਅਧਿਐਨ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਈਪੀਐਫ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ (ਐਂਡੋਟਾਈਪਸ) ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਇਲਾਜ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।