ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ 21 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀਆਂ ਐਤਿਹਾਸਿਕ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਜੇ.ਡੀ. ਵੈਂਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਚੰਗੀ ਖਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ, ਮਾੜੀ ਖਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।” ਹਾਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਅਸਹਿਮਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਗੱਲਬਾਤ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।

ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਇਰਾਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਕੜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਰਾਨ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ।

ਈਰਾਨ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ‘ਚ ਆਵਾਜਾਈ ਰੋਕ ਕੇ ਇਸਰਾਈਲ ਦੇ ਲੈਬਨਾਨ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਖਤਰੇ ‘ਚ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ–ਇਰਾਨ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਚ ਉਛਾਲ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟ੍ਰੰਪ ਨੇ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਟ੍ਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ, “ਅੱਜ ਰਾਤ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਸਭਿਅਤਾ ਮਰ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।”

ਟ੍ਰੰਪ ਨੇ ਇਰਾਨ ਲਈ 8 ਵਜੇ ਈਟੀ (ਆਈਐੱਸਟੀ ਮੁਤਾਬਕ ਰਾਤ 5:30 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਤੱਕ ਡੈਡਲਾਈਨ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਹਾਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਇਰਾਨ ਦੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਸ ਤੇ ਪੁਲਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਹਮਲੇ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਖਾਰਗ ਆਈਲੈਂਡ ਉੱਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਤਣਾਅਪੂਰਣ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗ ਦੇ ਖਤਰੇ ਘਟਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸੈਂਸੈਕਸ (Sensex) 1500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਚੜ੍ਹ ਕੇ 74,200 ਦੇ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਨਿਫਟੀ (Nifty) 22,800 ਦੇ ਪਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ 5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕ

ਅਮਰੀਕਾ–ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਮੁੜ ਵਧਿਆ। ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬੇੜਾ ਈਰਾਨ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਧਮਕੀਆਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ “ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ” ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ 800 ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਫਾਂਸੀਆਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਦਬਾਅ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ, ਫਾਂਸੀ ਦਾਅਵੇ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੀ ਮੱਧਸਥਤਾ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਡਰੋਂ ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਰੂਟ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ।