ਇਰਾਨ ਅਤੇ United States ਵਿਚਕਾਰ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਤਣਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। Strait of Hormuz ‘ਚ ਫੌਜੀ ਹਲਚਲ ਤੇ ਖਤਰੇ ਕਾਰਨ ਜੰਗ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਗੰਭੀਰ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਅਸਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ‘ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

2026 ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਰਾਨ ਜੰਗ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰੋਸਾ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 'ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹਾਰਮੁਜ਼' ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧੀਆਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ 21 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀਆਂ ਐਤਿਹਾਸਿਕ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਜੇ.ਡੀ. ਵੈਂਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਚੰਗੀ ਖਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ, ਮਾੜੀ ਖਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।” ਹਾਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਅਸਹਿਮਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਗੱਲਬਾਤ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।

ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਲੈਬਨਾਨ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਅਤੇ ਸੰਪੱਤੀਆਂ ਰਿਹਾਅ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਵੈਂਸ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇ ਕੇ ਉਮੀਦ ਵੀ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਹਾਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਅਜੇ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ। ਨਤੀਜਾ 24-48 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਈਰਾਨ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ‘ਚ ਆਵਾਜਾਈ ਰੋਕ ਕੇ ਇਸਰਾਈਲ ਦੇ ਲੈਬਨਾਨ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਖਤਰੇ ‘ਚ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ–ਇਰਾਨ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਚ ਉਛਾਲ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ Donald Trump ਨੇ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਜੰਗ 2 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ Strait of Hormuz ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟ੍ਰੰਪ ਨੇ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਟ੍ਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ, “ਅੱਜ ਰਾਤ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਸਭਿਅਤਾ ਮਰ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।”

ਟ੍ਰੰਪ ਨੇ ਇਰਾਨ ਲਈ 8 ਵਜੇ ਈਟੀ (ਆਈਐੱਸਟੀ ਮੁਤਾਬਕ ਰਾਤ 5:30 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਤੱਕ ਡੈਡਲਾਈਨ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਹਾਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਇਰਾਨ ਦੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਸ ਤੇ ਪੁਲਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਹਮਲੇ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਖਾਰਗ ਆਈਲੈਂਡ ਉੱਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਤਣਾਅਪੂਰਣ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ 2 ਜਾਂ 3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਫੌਜੀ ਟੀਚੇ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਈਰਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਵੀ ਕੁਝ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਹੈ।

ਟ੍ਰੰਪ ਨੇ ਯੂਕੇ ਤੇ ਹੋਰ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰਮੁਜ਼ ਤੋਂ ਖੁਦ ਤੇਲ ਲੈਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਯੁੱਧ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਹੁਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਂਕਰਾਂ ’ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਪੀ.ਜੀ. (LPG) ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਿੱਲਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁੜ ਰਵਾਇਤੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੇ ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਭਾਰੀ ਹੰਗਾਮਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਰਾਨ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਕੀਮਤਾਂ $82 ਪਾਰ ਕਰ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਹ ਵਧਦਾ ਵਿੱਤੀ ਘਾਟਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧੇਗਾ।