2026 ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਰਾਨ ਜੰਗ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰੋਸਾ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 'ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹਾਰਮੁਜ਼' ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧੀਆਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ

ਈਰਾਨ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ‘ਚ ਆਵਾਜਾਈ ਰੋਕ ਕੇ ਇਸਰਾਈਲ ਦੇ ਲੈਬਨਾਨ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਖਤਰੇ ‘ਚ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਜੰਗੀ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਰਨ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਸੋਨੇ ਵੱਲ ਮੁੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਮਤ $2,650 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।

ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $119 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹੁਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ 2 ਜਾਂ 3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਫੌਜੀ ਟੀਚੇ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਈਰਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਵੀ ਕੁਝ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਹੈ।

ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ₹92.52 ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜਪਾਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ‘ਤੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਕ ਖਾਮੋਸ਼ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਘਟਦੀ ਆਬਾਦੀ, ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਸਮਾਜ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਕਮੀ — ਇਹ ਸਭ ਜਪਾਨ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸੁੱਕੜ ਰਹੇ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੇਖ ਜਪਾਨ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ Donald Trump ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ Narendra Modi ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਟੈਰਿਫ ਨੀਤੀ ਤੋਂ ਨਾਖੁਸ਼ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਮੁਤਾਬਕ ਰੂਸ ਤੋਂ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਅਤੇ ਪਰਸਪਰ ਟੈਰਿਫ ਨੀਤੀ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 50 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਡਿਊਟੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਿਆ ਹੈ।