ਤੇਹਰਾਨ/ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਯਰੂਸ਼ਲਮ, 1 ਮਾਰਚ 2026:
ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਸਰਾਇਲ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਾਂਝੀ ਸੈਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਇਰਾਨ ਦੇ ਸਰਵੋਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੇਤਾ Ali Khamenei ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ “ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਐਪਿਕ ਫਿਊਰੀ” ਅਤੇ ਇਸਰਾਇਲ ਨੇ “ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਰੋਅਰਿੰਗ ਲਾਇਨ” ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਕਾਰਵਾਈ 28 ਫ਼ਰਵਰੀ ਦੀ ਸਵੇਰੇ ਤੜਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਤੇਹਰਾਨ ਸਮੇਤ ਅੱਠ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ।
ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ?
ਇਰਾਨ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ, ਮਿਸ਼ਾਈਲ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਤਣਾਅ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ Donald Trump ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ “ਇਰਾਨੀ ਰਾਜਕਾਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸੁਰੱਖਿਆ” ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਸਰਾਇਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ Benjamin Netanyahu ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੂੰ “ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਦਮ” ਦੱਸਿਆ।
ਹਮਲੇ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ
• ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੰਬਾਰੀ
• ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਬੈਠਕ ਦੌਰਾਨ ਖਾਮਨੇਈ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ‘ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਬੰਦੀ
• ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਦਾ ਲਗਭਗ ਪੂਰਨ ਨਾਸ਼
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਖਾਮਨੇਈ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਇਰਾਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਨਿਯੰਤਰਣ
ਇਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਚੈਨਲ Islamic Republic of Iran Broadcasting ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ “ਸ਼ਹਾਦਤ” ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
• 40 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੋਗ
• 7 ਸਰਕਾਰੀ ਛੁੱਟੀਆਂ
• ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਟ ਬੰਦ (ਸਿਰਫ 4% ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ)
ਇਰਾਨ ਦੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ: “ਸੱਚਾ ਵਾਅਦਾ 4”
ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਿਵੋਲੂਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰਪਸ Islamic Revolutionary Guard Corps ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅੱਡਿਆਂ (ਕਤਰ, ਯੂਏਈ, ਕੂਵੈਤ) ‘ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਇਸਰਾਇਲ ਵੱਲ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਇਕ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 85 ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਅਮਰੀਕਾ -- ਰਾਜਕਾਜੀ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਅਪੀਲ
ਇਸਰਾਇਲ -- ਹੋਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਰੂਸ -- ਤਿੱਖੀ ਨਿੰਦਾ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਬੈਠਕ ਦੀ ਮੰਗ
ਚੀਨ-- ਖੇਤਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ‘ਤੇ ਚਿੰਤਾ
ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼-- ਉੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੌਕਸੀ
ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਰਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੁੱਧ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਪ੍ਰਭਾਵ
• ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਰਾਨ ਟਕਰਾਅ
• ਪਰਮਾਣੂ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਅਸਪਸ਼ਟ
• ਖੇਤਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਗਠਜੋੜ
• ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਹਾਲੀ ਦਾ ਡਰ
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਨੇਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਪਤਨ ਹੈ।