ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 20 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026:
ਭਾਰਤ ਨੇ ਅੱਜ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ 'ਪੈਕਸ ਸਿਲਿਕਾ' (Pax Silica) ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 'ਇੰਡੀਆ AI ਇੰਪੈਕਟ ਸਮਿੱਟ 2026' ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ਵਨੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਅਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਕੀ ਹੈ 'ਪੈਕਸ ਸਿਲਿਕਾ' ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਸਦੇ ਮਾਅਨੇ?
'ਪੈਕਸ ਸਿਲਿਕਾ' ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਗਲੋਬਲ ਗਠਜੋੜ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ (ਚਿੱਪ), ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਖਣਿਜਾਂ (Rare Earth Elements) ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਗਠਜੋੜ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਤਕਨੀਕੀ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਗੇ।
ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ਵਨੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਦਾ ਬਿਆਨ
ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ਵਨੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦੁਨੀਆ ਹੁਣ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੈਕਸ ਸਿਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਜਿੱਤ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਗਲੋਬਲ ਸਿਲਿਕਨ ਸਟੈਕ ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਵਾਂਗੇ।"
ਚੀਨ ਦੀ 'ਵੇਪਨਾਈਜ਼ਡ ਡਿਪੈਂਡੈਂਸੀ' 'ਤੇ ਵਾਰ
ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਬੈਸਡਰ ਸਰਜੀਓ ਗੋਰ ਅਤੇ ਅੰਡਰ ਸੈਕਟਰੀ ਜੈਕਬ ਹੇਲਬਰਗ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਗਠਜੋੜ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਨੀਤੀ (Weaponised Dependency) ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਗਠਜੋੜ ਲਈ 'ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੜੀ' ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ GMDC ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਮਿਨਰਲਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 4% ਤੱਕ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।