ਨਾਸਾ ਦੇ ਏਆਈ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਰੋਵਰ ਪਰਸੀਵਰੈਂਸ ਨੇ ਮੰਗਲ ’ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮਾਨਵ ਮਾਰਗਰਦਰਸ਼ਨ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ - ਜੇਜ਼ੇਰੋ ਕ੍ਰੇਟਰ ਵਿੱਚ ਏਆਈ-ਗਾਈਡਡ ਡਰਾਈਵ ਤੇ ਆਟੋਨੋਮਸ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਫ਼ਲ

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ : ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਨਾਸਾ ਨੇ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਾਸਾ ਦੇ ਰੋਵਰ ਪਰਸੀਵਰੈਂਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (ਏਆਈ) ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ’ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਕਰਕੇ ਸਫਲ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਦਿਖਾਈ ਹੈ।
ਨਾਸਾ ਦੀ ਜੈੱਟ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟੈਸਟਾਂ ਦੌਰਾਨ 8 ਅਤੇ 10 ਦਸੰਬਰ, 2025 ਨੂੰ ਪਰਸੀਵਰੈਂਸ ਰੋਵਰ ਨੇ ਜੇਜ਼ੇਰੋ ਕ੍ਰੇਟਰ ਵਿੱਚ ਏਆਈ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਡਰਾਈਵ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਰੋਵਰ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੁਕਮਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਖੁਦ ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਏਆਈ ਸਿਸਟਮ ਨੇ ਭੂਮੀ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਰੋਵਰ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤੇ ਤੈਅ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪਰਸੀਵਰੈਂਸ ਨੇ ਲਗਭਗ 689 ਫੁੱਟ ਅਤੇ 807 ਫੁੱਟ ਦੀ ਦੂਰੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਦਖ਼ਲ ਦੇ ਤੈਅ ਕੀਤੀ। ਵਿਜ਼ਨ-ਲੈਂਗਵੇਜ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਰੋਵਰ ਨੇ ਰਸਤੇ ’ਤੇ “ਵੇਅਪੁਆਇੰਟ” ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਨਾਸਾ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ’ਤੇ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿਸਟਮ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਏਆਈ ਆਧਾਰਿਤ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਸ਼ਨ ਹੋਰ ਤੇਜ਼, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣ ਸਕਣਗੇ।
ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੈਂਡੀ ਵਰਮਾ ਨੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਏਆਈ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਆਟੋਨੋਮਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਇੱਕ ਗੇਮ-ਚੇਂਜਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ ਭਵਿੱਖੀ ਮਿਸ਼ਨਾਂ, ਡੂੰਘੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਏ ਖੋਲ੍ਹੇਗੀ।