ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਜੇਕਰ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਭ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—'ਅਰਲੀ ਰਾਈਜ਼ਿੰਗ' (ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠਣਾ)। ਐਲਨ ਮਸਕ, ਓਪਰਾ ਵਿਨਫ੍ਰੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਨੀਰਜਾ ਬਿਰਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਸਵੇਰੇ 4 ਤੋਂ 5 ਵਜੇ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਹਤ ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ (Mental Fitness) ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਰਦਾਨ ਹੈ।
ਮਾਨਸਿਕ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਕਾਰਟੀਸੋਲ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ: ਮੈਡੀਕਲ ਖੋਜਾਂ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ 'ਕਾਰਟੀਸੋਲ' (Cortisol) ਹਾਰਮੋਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦਿਨ ਭਰ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਲਈ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਸੌਂ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਭਿਆਸ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ 'ਡੀਪ ਵਰਕ' (Deep Work) ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਪੜਾਅ: ਸਿਹਤ ਮਾਹਰ ਸਵੇਰ ਦੇ ਰੁਟੀਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ:
1. ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਅਤੇ ਡੀਪ ਬ੍ਰੀਥਿੰਗ: ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਛੱਡਣਾ ਤਣਾਅ (Stress) ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
2. ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ: ਸਵੇਰ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸੈਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਐਂਡੋਰਫਿਨ (Endorphins) ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੂਡ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਗਵਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
3. ਜਰਨਲਿੰਗ (ਡਾਇਰੀ ਲਿਖਣਾ): ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਮਾਨਸਿਕ ਬੋਝ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ (Productivity) ਵਿੱਚ 40% ਤੱਕ ਵਾਧਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼: ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠਣਾ ਕੋਈ ਰਾਕੇਟ ਸਾਇੰਸ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਸੁਚੇਤ ਚੋਣ ਹੈ। ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, "ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਦੁਪਹਿਰ ਤੱਕ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਸਵੇਰ ਦੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੇ ਸਵੈ-ਅਭਿਆਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਦਮ ਚੁੰਮਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਸੂਰਜ ਉੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।