ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ | ਪੰਜਾਬ ਸਰੋਕਾਰ ਨਿਊਜ਼ (ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਡੈਸਕ)
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਚ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਸਥਿਰਤਾ (volatility) ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਦੇ ਸੈਂਸੈਕਸ ਅਤੇ ਨਿਫ਼ਟੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਦੇ ਅਚਾਨਕ ਗਿਰਾਵਟ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਚੌਕਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਛੋਟੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸੁਧਾਰ (correction) ਦਾ ਸੰਕੇਤ।
❓ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਸਥਿਰ ਕਿਉਂ ਹਨ? ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
1️⃣ RBI ਦੀ ਬਿਆਜ ਦਰ ਨੀਤੀ
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਵੱਲੋਂ:
•ਮਹਿੰਗਾਈ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ
•ਬਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰੁਖ
ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਚ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਢੀਲੀ ਮੋਨਿਟਰੀ ਨੀਤੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਤੁਰੰਤ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
2️⃣ ਗਲੋਬਲ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ:
•ਅਮਰੀਕਾ ‘ਚ ਬਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਣਸ਼ਚਿਤਤਾ
•ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ‘ਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ
•ਕਮੋਡਿਟੀ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ
ਇਹ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਗਲੋਬਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵੱਲ ਧੱਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
3️⃣ FII ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਦਬਾਅ
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (FII):
•ਉੱਚ ਮੁੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕੱਟ ਰਹੇ ਹਨ
•ਕੁਝ ਪੂੰਜੀ ਹੋਰ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਵੱਲ ਮੋੜ ਰਹੇ ਹਨ
ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਚ ਤੁਰੰਤ ਦਬਾਅ ਬਣਦਾ ਹੈ।
📉 ਕੀ ਇਹ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ?
ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮਤ ਹੈ ਕਿ:
•ਮੌਜੂਦਾ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਟੈਕਨੀਕਲ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਕਾਰਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ
•ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤ (fundamentals) ਅਜੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ
•ਕੌਰਪੋਰੇਟ ਕਮਾਈ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮੰਦੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ।
🧠 ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕੀ ਕਰਨ? (ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ, ਜਾਣਕਾਰੀ)
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ:
•ਘਬਰਾਹਟ ‘ਚ ਫੈਸਲੇ ਨਾ ਲਓ
•ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰੋ
•ਇੱਕੋ ਸੈਕਟਰ ‘ਚ ਸਾਰੀ ਪੂੰਜੀ ਨਾ ਲਗਾਓ
•ਨਿਯਮਤ SIP ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ
🔍 ਵੱਡੀ ਤਸਵੀਰ
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਚ ਇਹ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ:
•ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਗਲੋਬਲ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ ਨਾਲ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ
•ਨੀਤੀਕ ਫੈਸਲੇ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਰੁਖ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਂਦੀ ਹੈ।
•ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਘੱਟ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਹੈ